NE SHENJE TE 23-VJETORIT TE VDEKJES DHE 34-VJETORIT TE ATENTATIT TE ATDHETARIT, Din EGRIU

Më 24 prill 2015  mbushen 23 vjet nga dita kur pushoi së rrahuri zemra e atdhetarit të palodhur i Komunitetit të shqiptarëve në SHBA, apo siç e quanin i madh e i vogël – Daja Din, zemra e babait, vëllait dhe xhaxhait tonë, Din Egriu. Në këtë muaj mbushen 15 vjet nga vdekja e nënës, motrës dhe kunatës sonë – Anifet Egriu. Kurse, më 27 prill 2015, mbushen plot 34 vjet nga dita kur UDB-ja fashiste serbosllave organizoi atentat ndaj aktivistit te palodhur të çështjes së pazgjidhur kombëtare, Din Egriut

Meqë ky përvjetor përputhet edhe me përvjetorin e vdekjes së aktorit kryesor të filmit ”Kosovë, shqiponjë e robëruar”-Din Egriu, kemi obligim moral që të shkruajme ca fjlalë për ate aktor e atdhetar të palodhshëm dibran, i cili me tërë qenien veproi dhe dhe sakrifikoi gjithëçka për komb, për atdhe e për Kosovë ishte dhe Din Egriu, apo siç e quanin bashkëkombasit tanë në Amerikë e gjetkë -Daja Din. Reshat Sahitaj.

 

Me 27 prill 2015, mbushen plot 34 vjet nga dita kur U D B-ja fashiste serbo-sllave organizoi atentat ndaj aktivstit te palodhur të çeshtjes së pazgjidhur kombëtare, Din Egriut.

Ishte mbrëmje e ditës së shtunë. Si zakonisht Dini rrinte vonë në zyrën e tij në Brooclyn, të cilën e kish furnizuar me literaturë kombëtare e gazeta të ndaluara ne ato vite nga sistemi diktatorial jugosllav. Rreth orës 21 e 30 min. pas disa telefonatve të bëra në çdo çast, kuptova se diç s’ishte ne rregull, ndaj me vrap shkova në zyrë, qe gjindej rreth 200 m. larg banesës sonë. O Zot, o Zot, ç’me pa:

-Dera e zyres ishte e hapur, kurse në dysheme i larë krejt gjakë gjindej i shtrirë bashkëshorti im i shtrenjtë-Dini. Ishte pa frymë, s’lëviste fare dhe s’jepte shenja jete. Në murë qëndronte lëvarur receptori i telefonit dhe aty kuptova se Dini s’ka mund të telefonojë. Së pari kërkova ndihmen e shpejtë, mandej u telefonova djemve: Naxhiut e Naimit që të vijnë në ndihmë, rrëfeu bashkëshortja e Dinit-Anifetja e ndjerë.

Pas dy muaj qëndrimi në spital, mesuam nga goja e Dinit se, mbrëmjen e 27 prillit, tri veta të maskuar e me shufra hekuri e kanë qëlluar, duke brohoritë në gjuhën e tyre:

-Ja ku e ke Kosovën Republikë!

Për këto punë Dini s’kishte frikë,

kur iu kërcnuan jetën me ia fikë,

me këmbëngulje ai kërkonte,

të bëhet Kosova Republikë ! -XH. Isufi

Pas atentatit, Sigurimi Shtetror Federal Amerikan (F B I), e mori në mbështetje.

 

Pra, më 24 prill ’92 vdiq Din Egriu, ndërsa, më 30 prill, trupi i tij u varros me nderime në vendlindjen e tij të dashur, në Dibrën e Madhe të Kosovës. Vdiq atje ku i deshte shpirti në Shqipëri, me fjalët e fundit në gojë: Kosooovë! Gjashtë ditë rrjesht, Ambasada serbo – sllave s’ lejonte që arkivoli i tij të dërgohet në vendlindje e të kryhej në mënyrë sa më madhështore, ashtu siç e meritonte ceremonia e varrimit. Mirëpo, falë përfaqësisë diplomatike amerikane dhe me urdhërin e saj, u vendos që nëpër vendkalimin kufitar të Bllacës, në afërsi të Dibrës, të kalojë kufoma e të ndjerit e të varroset në vendlindje.

 

Dini, edhe i vdekur qe tmerr për shovinistët sllavë. Vdekja e Dajës Din,siç e thërrisnin u prit dhe indinjim të thellë nga të gjithë dibranët. I madh e i vogël dëshironin të merrnin pjesë gjatë homazheve të varrimit.Mirëpo,që të pengohet cermonia e varrimit, pushtetarët maqedono mëdhenj përgatitën skenar se gjoja për shkak të trazirave që kishin ndodhur në Dibër, dy javë para vdekjes së Dinit, në mes qytetarëve dibranë dhe policisë, në të cilën përleshje u lënduan 8 policë, ndërsa njërit prej tyre iu dha flaka,u dog j dhe u lëndua rëndë. Pra, ky qe shkaku kryesor i pushtet mbajtësve maqedonomëdhenj që pengonin ceremoninë e varrimit. Ata ishin të sigurtë se tërë homazhi i varrimit do të shndërrohej në protestë masovike të dibranëve, ndaj urdhëruan që, arkivoli i të ndjerit të mos lëshohej këndej kufirit para ora 20 i natës, ndërsa, në ora 21 e 30 min. nisi arkivoli në drejtim të varrezave dibrane. Në ato çaste, disa riga shiu filluan të pikojnë mbi fëtyrën e tij.

 

Edhe qielli vajton për Dinin tonë bujar e të përvuajtur !-Thanë disa dibranë. Edhe pse varrimi u krye natën në të errët. Edhe pse shumica e qytetarëve s’dinin se do të kryhej natën varrimi, ashtu nëpër terr, përmes dritave të automobilëve, iu dha përshëndetja e fundit dhe u ndanë përgjithmonë shumë të afërm, miq, shokë e dashamirë nga Dibra, Shqipëria e Kosova. Personifikim Për herë të fundit vërejtëm fëtyrën e tij të çelur, aq të bukur me buzën pak në gaz, sikur deshte të na thonte: -Që nga viti `81, njëmbëdhjetë vjet flejta në dysheme, pa dyshek e jastëk, ashtu siç flejnë të burgosurit shqiptarë në kazamatet serbo-sllave.Në po tënjetjtin vit të shpërthimit të demonstratave gjithëpopullore në Kosovë, U D B-eja famkeqe,përmes agjentëve tësaj, me shufra hekuri organizoi asgjasimin tim. Pas 24 orësh gjakderdhjeje, alivinosjeje dhe dy muaj i shtrirë në spital, përsëri mbeta gjallë dhe, në çastin kur duhej të jap shpirt, iu drejtova atij që deshi të më merr jetën: -S’ vdes pa u bërë Kosova Republikë !

 

-Emblemet e mia të punuara prej metali, me mbishkrimin: -Kosova Republikë u shpërndanë anë e kand botës dhe gjëndeshin në duart e protestuesve.Flamujt jugosllav më shkaktonin alergji dhe, sa herë që më jepej rasti, i djegia së bashku me bashkëshorten time, Anifetin. Andaj, gjithmonë na trajtonin armiq të përbetuar të Ish Jugodslla visë.Treta gjithçka pata për çështjen madhore kombëtare. Ndërroi jetë në Tiranë, tek te afermit e tij, me fjalët e fundit në gojë: -Veprova me perkushtim, pa u lodhur për Kosovë, për Atdhe e për komb! Ky qe një odise i shkurtër i përjetimeve dhe vuajtjeve të luftëtarit për lirinë e popullit të vet, që ia dedikuam me rastin e 23-vjetorit të vdekjes së babait, vëllait, xhaxhait dhe kunatit tonë -Din Egriu. E përkujtojmë me pietet e lotë akoma të patharë, djemtë e vajzat:-Naimi, Emini, Diana e Dhurata, mbesa Iliriana, vëllezërit e motrat: -Nushi, Ibrahimi,  Nezverja nga Dibra, SH B A dhe Suedia.

 

Shkruan: Munir Dovolani,babai i Yllit te vallezimit ne SH B A, Driton Dovolanit, alias Tony.

Ne, një grup shokësh nga SH B A, me pietet përkujtojnë Përvjetorin e vdekjes së atdhetarit-Din Egriu: Kaluan 15 dhjet vjet pa Dajën Din, siç e thërrisnim të gjithë në mërgim, Din Egriun nga Dibra e Madhe e Kosovës, siç na thoshte ai, pa të cilin s’mund të mendohej të organizohej demonstratë, grevë urie, peticion apo ndonjë manifestim tjetër fare pa prezencën e tij. Ashtu të stërvuajtur, të djegur e të përvëluar, të krusur, por kurrë të nënshtruar, mund ta takojshe në të gjitha metropolet e Amerikës dhe të Evropës duke brohoritë e trokitë në çdo institucion politik e diplomatik për të drejtat dhe çlirimin e gjithe popullit shqiptar.

Ne, të gjithë kurbetçarët e përkujtojmë dhe parafytyrojmë gjthmonë Dajën Din, atë burr 58 vjeçar, që asnjëherë s’ i pushuan këmbët edhe në vitet më të vështira të pleqërisë, me shëndet shumë të ligë e të tretur në mërgim, veçanërisht, pas atentatit që në zyrën e tij, në prill të vitit 1981, ia bëri UDB-eja cetnike sebro-sllave. Ashtu i sakatosur marshonte sa herë që e lypte nevoja rrugëve të botës, posaçërisht në rrugën 47 -të Nju Jorkut, para O K B-së, të cilin nga gjithë ajo masë e madhe demonstruesish mund ta dalloje llehtë, sepse, si zakonisht në çdo demonstratë i shoqëruar nga bashke shortja e tij, z-nja Anifet, Shote Galica e Dibres, mbanin plisa të bardhë si bora dhe Flamujt kombëtar mbi krah. Poashtu, prej së largu mund ta vëreje fëtyrën e tij të rrudhur palë – palë, që simbolizonte hartën e coptuar të popullit tonë, i cili, si pjesëtar i këtij populli përjetoi të njëjtin fat.

Aq shumë rrudha i ishin formuar në fëtyrë, sa dhe vetë Bashkësitë që i kemi, si brenda trojeve shqiptare, gjithashtu edhe të shpërndara nëpër botë. Predikimi i Dajës Din ishte shumë i bindshëm e modest: – vetëm ta shoh Kosovën të lirë, të pavarur e të bashkuar me të gjitha trojet shqiptare! Shtëpia e Dajës Din ishte konak dhe odë pritjeje për të gjithë shqiptarët. Ajo, me fotografitë e patriotëve të Rilindjes sonë kombëtare e të heronjëve të rënë për liri, u shndërrua në Muze të kombit. Çdo pjesë e hapsirës së shtëpisë që jetonte Daja Din ishte stolisur me shenja e simbole kombëtare.

Në ball të murit ishte vizatuar harta e Shqipërisë me të gjitha trojet etnike, me mbishkrimin-Shqipëria; të cilën aq shumë e deshte dhe gjithmonë na thoshte: -Dua që zemra të më pushojë së rrahuri në Shqipëri dhe, në Dibrën time të më varrosni. Dëshira e Dajës iu plotësua. Plot para 19 vjet, ndërroi jetë atje ku i deshte zemra, në Atdheun e përgjysmuar dhe u varros me nderime, atje ku i deshte shpirti, në Dibrën e tij shumë të dashur e të okupuar që nga viti 1913. Kështu pushoi jeta e një atdhetari e luftëtari të palodhshëm për liri. Ai gjithmonë do jetojë i gjallë në zemrat tona.

Me nderime e respekt e përkujtojnë vëllezërit:Munir dhe Muharem Dovolani -Kenerik, shokët: – Ismail Gjonbalaj, Nazmi Kosova, Baudin Sela, Gjeto Sinishtaj, Ndue Camaj, Haxhi Maqëllara, Bardhyl Pustina,Namik Oruçi, Xheladin Pjeça, Burhan Mela, Sulejman Borova, Lavdërim Cami, Mustafa Vraniqi dhe shumë shokë e miq të tjerë nga Dibra e Madhe, SH B A, Shqiperi, Kosovë e Skandinavi.

NY JORK – SH B A.  Me nderime:-Munir Dovolani

 

Elegji dedikuar Din Egriut

Daja Din, o im vëlla,

kurrë s’kemi me të pa,

gojëmjalt zemër çeliku,

vdekja shpejt ty të fiku.

Vdiq i ri në Shqipëri,

në atdheun amë të tij,

patriot e i pashoq,

fëmijët e shokët i doq.

Gjith’ shqiptarëve keq u ra,

që ai shpejt nga ne u nda,

patriot me besa-besë,

të gjithëve na ka lënë mbresë.

I la pas gruan dhe fëmijët,

ata sot gjënden n’Amerikë,

la dhe vëllaun-Ibrahimin,

që nga Evropa jep informimin.

Daja Din të qofsha falë,

Kosovës zot i ke dalë,

s’kurseve djers’ e pasuri,

për t’ardhmen e brezit të ri.

New Jork, më 28 prill 1993 v.

Shkruar nga bashkatdhetari:

Demir Oboku


Elegji kushtuar Din Egriut

Shqiptar kur humbesh
e rrugën s’e din,

mos u brengos shum’

se t’tregojn’ veprat e Bacës Din !
Në Dibrën e bukur të coptuar,

nuk u lodh duke punuar,
që shqiptarët të bashkohen,
nga robëria të çlirohen.
Për këto punë s’kishte frikë,

kur iu kërcnuan jetën me ia fikë,
me këmbëngulje ai kërkonte,
të jet Kosova Republikë !
Kështu menduan se ai ndalet,

për atdheun kur të folet,
por nuk ndalet ai që jep besë,

n’ Nyjork mësyn dyert e O K B-së.

Këtu shqiptarët prezentonte,

t’drejta t’plota për ta kërkonte,

për shqiptarët të vendosin,

të mos i shtypin e sakatosin.

Të na kthehen trojet tona,

kështu ta ndreq fajin Evropa,
Baca Din për kët’ trimëri,
do të hysh në histori !
Atje tej, n’Amerikën e largët,

me avull e tymë pa mbarim

përvëloi si dielli i Mesdheut

zemra e pariotit Abedin.

 

Sundsvall-Suedi

Xhezide Isufi-arsimtare nga Mitrovica e Kosovës

Shkruan , Ibrahim EGRIU