Në Kosovë këto ditë është duke u shënuar me manifestime të ndryshme kulturore 10 Vjetori i Pavarësisë së Shtetit të Kosovës. Angazhimi dhe sakrifica një shekullore e shqiptarëve anembanë trojeve etnike, u kuroriziua me vendimin historik për shpalljen e shtetit të pavarur të Kosovës; më 17, shkurt, 2008.
Sikur 100 vjet më parë, edhe tani cështja shqiptare në nivel kombëtarë nuk u zgjidh tërësisht. Shqiptarët etnik të trojeve kombëtare sot jetojnë në dy shtete të pranuara ndërkombëtarisht. Megjithat, një pjesë e tyre vazhdon të mbetet e cunguar me kufij administrativ jashtë trungut natyrorë kombëtarë. Shqiptarët në Kosovën Lindore padrejtësisht, me padëshirën e tyre, edhe kësaj rradhe mbeten nën kufijt administrativ të shtetit të Serbisë.
Gjatë gjithë zhvillimeve të rëndësishme historike, shqiptarët e Kosovës Lindore, të mbetur këndej kufirit, kanë qenë pjesë e kontributeve të rëndësishme për ngritjen e vetëdijes kombëtare në nivel mbarë kombëtarë. Shqiptarët në këto troje autoktone gjthmonë e kanë ngritur zërin e tyre të protestës, duke i dëshmuar botës se organikisht janë pjesë e pa ndarë e etnikumit kombëtarë shqiptarë.
Politikisht statusi politik i këtyre trojeve nga shqiptarët e Kosovës Lindore ka qenë ngusht i përfshirë në programet kombëtare si: Lidhja e Prizrenit, rezistenca ndaj masakrave të vitit 1912 – 1913 e këndej, iu kanë bashkangjitur programit politik e ushtarak për bashkim kombëtarë të Lëvizjes Nacionaldemokratike Shqiptare gjatë Luftës së Dytë Botërore kundër forcave që po përgaditeshin ta instalojnë regjimin komunist, i kanë mbështetur vendimet e Konferencës së Bujanit, janë vendosur në krah të padëgjueshmërisë qytetare ndaj regjimit komunist paralel me demostruesit e demostratave të vitit `61 dhe 81, të shekullit të kaluar, kanë organizuar referendumin e vitit `92, ku kanë shprehur vullnetin politik përmes aktit plebicitarë për autonomi territoriale më të drejt bashkangjitje me Kosovën, janë organizuar ushtarakisht duke mbështetur rezistencën e armatosur gjatë vitit 2000- 2001, janë hartuar e votuar nga subjektet politike platforma politike në frymën e rezultteve të Referendumit të vitit 92, ka pasur në vazhdimësi reagime për arsimin shqip, është ngritur zëri për avancimin e statusit politik duke rritur kërkesat për më shumë të drejta politike; si zyrtarizimi i përdorimit të flamurit kombëtarë, gjuhës, edukimit dhe arsimit shqip etj.